پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بهعنوان نهادی علمی و پژوهشی، با هدف روزآمدسازی دانش فقه و گسترش مطالعات فقهی متناسب با نیازهای جامعه امروز تأسیس شده است. این پژوهشگاه با تمرکز بر «فقه معاصر» تلاش میکند بستری معتبر، جامع و قابل استناد برای پژوهشگران، طلاب، اساتید دانشگاه و علاقمندان به فقه فراهم آورد. مأموریت اصلی ما، تبیین مسائل نوپدید، تولید ادبیات تخصصی و ارائه محتوای علمی دقیق بر پایه منهج اجتهادی اصیل است.
یکی از شاخصترین فعالیتهای پژوهشگاه، برگزاری نشستها و همایشهای فقه معاصر است؛ بهویژه سلسله نشستهای علمی «یکشنبههای روش» که به بررسی روششناسی فقه و تحلیل مسائل جدید از منظر اجتهادی میپردازد. این نشستها با حضور استادان برجسته برگزار میشود و محلی برای تضارب آراء، نقد علمی و توسعه گفتمان فقه معاصر است.
پژوهشگاه همچنین کتابخانه تخصصی فقه معاصر را راهاندازی کرده است؛ کتابخانهای غنی که منابع کلاسیک و پژوهشهای روزآمد فقهی را بهصورت فیزیکی و دیجیتال در اختیار محققان قرار میدهد. این کتابخانه یکی از مهمترین پایگاههای اطلاعاتی در حوزه فقه مسائل مستحدثه و مطالعات میانرشتهای به شمار میرود.
در حوزه آموزشی، پژوهشگاه میزبان دروس خارج فقه معاصر است؛ دروسی که با هدف پرورش پژوهشگران متخصص، تقویت بنیه استنباطی و آشنایی طلاب با چالشهای فقهی عصر جدید برگزار میشود. این دورهها با رویکرد اجتهادی عمیق و استفاده از منابع معتبر ارائه میگردند.
انتشار مجله فقه معاصر از دیگر فعالیتهای محوری پژوهشگاه است. این مجله به انتشار مقالات علمیپژوهشی، نقد آثار، گفتوگوهای تخصصی و تحلیل مسائل روز فقهی میپردازد و بستری رسمی برای انتشار دستاوردهای نوین پژوهشگران در حوزه فقه معاصر فراهم کرده است.
پژوهشگاه همچنین به تدوین و توسعه دانشنامه فقه معاصر اهتمام دارد؛ دانشنامهای جامع که با هدف ارائه تعاریف، مبانی، اصطلاحات و دیدگاههای معتبر در موضوعات نوپدید فقهی تهیه میشود و تلاش دارد مرجعیت علمی قابل استناد برای پژوهشگران ایجاد کند.
یکی از ویژگیهای ممتاز پژوهشگاه، تولید و مدیریت پروندههای علمی فقه معاصر است؛ پروندههایی که هر یک به بررسی عمیق و روشمند یک حوزه تخصصی میپردازد. از جمله این پروندهها میتوان به «مبادی فقه محیط زیست و منابع طبیعی»، «مبادی فقه حقوق شهروندی» و «مبادی فقه هنر» اشاره کرد. این مجموعهها با تحلیل مبانی نظری، مستندات فقهی و دیدگاههای اجتهادی، به توسعه دانش فقه معاصر کمک میکنند.
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر از طریق وبگاه رسمی خود به آدرس riicj.com امکان دسترسی سریع و منسجم به مجموعهای از خدمات و منابع علمی—شامل دانشنامه، کتابخانه، دروس خارج، نشستها، همایشها، مجلات و پروندههای تخصصی—را فراهم کرده و بهعنوان یکی از مراجع معتبر در حوزه فقه معاصر شناخته میشود.