انتشار مقاله‌ای درباره ابعاد فقهی و عقلانی تجرّی در حقوق کیفری اسلام

مقاله‌ای با عنوان «ابعاد فقهی و عقلانی تجرّی در رویه‌های حقوق کیفری اسلام» نوشته محمدحسین صرفی‌پور از اعضای دانشنامه فقه معاصر در مجله علمی «التخریج» وابسته به دانشگاه کوارا نیجریه منتشر شد.

🔸 این مقاله به بررسی یکی از مباحث مهم اصول فقه، یعنی مسئله «تجرّی»، با تمرکز بر مبانی آیت‌ﷲ سیدتقی طباطبایی قمی می‌پردازد و نسبت میان قصد آگاهانه مخالفت با حکم الهی و واقعیت خارجی فعل را مورد بررسی قرار می‌دهد.

🔹 اهمیت این پژوهش در فقه معاصر و حقوق کیفری از آن جهت است که مسئله تجرّی، زمینه‌ای برای بازخوانی نقش قصد، آگاهی و عنصر ذهنی فاعل در تحقق مسئولیت کیفری فراهم می‌کند. مقاله با بررسی دیدگاه آیت‌ﷲ قمی، ظرفیت مباحث اصول فقه را در تحلیل مسائل نوپدید مسئولیت کیفری و تبیین نسبت میان عنصر ذهنی و عنصر مادی جرم مورد توجه قرار می‌دهد.

🔸 بر اساس یافته‌های این پژوهش، اشتباه مکلف موجب تغییر حکم واقعی فعل نمی‌شود؛ با این حال، حالت طغیان و تمرد آگاهانه در برابر حکم الهی می‌تواند مستقلاً منشأ استحقاق عقوبت عقلایی باشد. از این منظر، مقاله تلاشی برای پیوند دادن مباحث بنیادین اصول فقه با مسائل و پرسش‌های فقه معاصر در حوزه مسئولیت کیفری است.