به گزارش پایگاه اطلاعرسانی پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، سلسله نشستهای علمی «مناسبات فقه و تاریخ» با هدف بررسی تعامل میان دانش فقه و تاریخ و ضرورت بهرهگیری از دیدگاه تاریخی در فهم احکام شرعی، آغاز شد. این نشستها با همکاری انجمن مطالعات تاریخی آیه دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار میشود تا خلأ موجود در ارتباط میان دو دانش را شناسایی و راهکارهای نظاممند ارائه دهد.
در نخستین جلسه این سلسله، حجتالاسلام و المسلمین دکتر محسن الویری، استاد تاریخ اسلامی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، ضمن تقدیر از برگزارکنندگان، تأکید کرد: «این بحث صرفاً برای برآوردن حس کنجکاوی نیست، بلکه دانشهای ما نیازمند بازخوانی و پویایی هستند. دانش تاریخ باید بر پایه معیارهای دینی و خوانش بومی پیریزی شود و فقه نیز برای پویایی بیشتر، نیازمند بازنگری در مناسبات خود با دیگر دانشهاست.»
وی با ارائه مثالهای کاربردی گفت:«در مسائل حج و چگونگی اجرای اعمال آن، یا در بحث مسح بر نعلین و خُفّین، آگاهی تاریخی میتواند دیدگاه فقها را روشنتر کند و فهم دقیقتری از دلالتها و مصادیق حکم شرعی فراهم آورد. همچنین بررسی اقوال فقها در گذر زمان با بهرهگیری از رویکرد تاریخی، امکان تحلیل تغییرات و تطورات فقهی را ممکن میسازد.»
استاد فاضلی نیز بر اهمیت استخراج و دستهبندی این ارتباط میان فقه و تاریخ تأکید کرد و افزود:
«بسیاری از اختلافات و احکام فقهی بدون درک زمینههای تاریخی قابل فهم نیست. وقتی بدانیم فقهای گذشته تحت چه شرایطی احکامی صادر کردهاند، فهم حکم شرعی ملموستر و کاربردیتر خواهد بود. این همان ارتباط زنده فقه با تاریخ است که پژوهشگران باید به آن توجه ویژه داشته باشند.»
دبیر علمی نشست، حجتالاسلام و المسلمین دکتر سید محمد سلطانی، در سخنان خود به برنامه ۱۲ جلسهای این سلسله اشاره کرد و گفت: «هدف ما فراهم کردن بستری برای دانشپژوهان حوزه فقه و تاریخ است تا از دیدگاههای مختلف بهرهمند شوند و دستاوردهای علمی این جلسات در گسترش مطالعات تاریخی و فقهی به کار گرفته شود.»
نشست علمی «مناسبات فقه و تاریخ» نقطه آغاز مسیری علمی برای بازخوانی و پویایی دانش فقه و تاریخ است و پژوهشگران را به همافزایی علمی دعوت میکند.
