نمایه مقالات فقهی و حقوقی «سلول‌های بنیادی»

محمد پورمند

اشاره: سلول‌های بنیادی اگرچه در ابتدای پیدایش، آن‌چنان جدی گرفته نمی‌شدند و گفتگو از آثار آنها در دانش پزشکی و زیست بشری، بیشتر به وصف داستان‌های علمی‌تخیلی می‌ماند؛ اما امروزه همان داستان‌ها یک‌به‌یک، در حال تبدیل به واقعیت هستند. جدی شدنِ مسئله استفاده از سلول‌های بنیادی به‌خصوص در دانش پزشکی، پرسش‌های فقهی و حقوقی فراوانی را موجب شده است که دانشیان فقه و حقوق، در سال‌های اخیر تلاش داشته‌اند تا آنها را واکاوی کنند. در زیر، نمایه مقالات فقهی و حقوقی مرتبط با «سلول‌های بنیادی» می‌آید؛ با این توضیح که مقالاتی که هم جنبه فقهی و هم جنبه حقوقی داشته‌اند، در ضمن مقالات فقهی، درج شده‌اند.

الف: فقهی

  1. شبیه‌سازی انسان در فقه شیعه؛

داوودی، مریم؛ سالارزایی، امیرحمزه، مجله فقه و تاریخ تمدن، تابستان ۱۳۸۷، شماره ۲.

  1. بررسی تطبیقی کلونینگ انسانی (شبیه‌سازی انسان) از منظر فقه اسلامی؛

حیدری، مظاهر، مجله مطالعات فقه امامیه، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱۵.

  1. سلول‌های بنیادین؛ رهیافت‌های اجتماعی، فقهی و حقوقی؛

محمدی، زینب، مجله حقوق پزشکی، زمستان ۱۳۸۶، شماره ۳.

  1. شبیه‌سازی انسان در فقه اسلامی؛

عظیمی، حبیب‌ﷲ، مجله مطالعات حقوق بشر اسلامی، پاییز ۱۳۹۱، شماره ۱ .

  1. بررسی دیدگاه‌های فقه امامیه، فقهای عامه و حقوق موضوعه در زمینه شبیه‌سازی انسان؛

چهکندی‌نژاد، علی، مجله قرآن و طب، زمستان ۱۳۹۸، شماره ۹.

  1. مطالعه تطبیقی شبیه‌سازی انسان از منظر فقه شیعه و اهل‌سنت؛

راضی، مهدی؛ خلیفه پورمیانجی، مریم، مجله تحقیقات حقوقی، پاییز ۱۳۹۴، شماره ۷۱.

  1. بررسی آرای فقهای شیعه در باب مشروعیت شبیه‌سازی انسان و تطبیق با اسناد بین‌المللی؛

امیرحسینی، امین؛ مبین، حجت، مجله انسان‌پژوهی دینی، پاییز و زمستان ۱۳۹۷، شماره ۴۰.

  1. بررسی آرای فقهی فریقین در مسائل اجتماعی شبیه‌سازی انسان؛

مختاری، محمدحسین؛ آقامحمدی، مرتضی، مجله فقه مقارن، پاییز و زمستان ۱۳۹۷، شماره ۱۲.

  1. احکام فقهی و حقوقی مترتب بر استفاده از سلول‌های بنیادی و DNA به‌منظور شبیه‌سازی و تغییرات ژنتیکی در انسان؛

پیشدست، حسنیه؛ مجله قانون یار، پاییز ۱۳۹۹، شماره ۱۵.

  1. اخلاق حسنه و ثبت اختراعات مربوط به سلول‌های بنیادی رویانی در فقه و نظام حقوقی ایران؛

زاهدی، مهدی، و دیگران، مجله حقوق اسلامی، بهار ۱۴۰۰، شماره ۶۸.

  1. رویکردهای فقهی – حقوقی در قبال فناوری سلول‌های بنیادی؛

پورابراهیم، احمد، و دیگران، مجله پزشکی قانونی ایران، ۱۳۹۷.

  1. بررسی حکم شبیه‌سازی درمانی از دیدگاه فقهای شیعه و فقهای حنفیه؛

حسینی‌مقدم، سید عسکری، مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی، زمستان ۱۴۰۲، شماره ۴.

ب: حقوقی

  1. استفاده از سلول‌های بنیادی جنین در پرتو نظام حقوق بشر بین‌المللی؛

مهدوی، سید محمدهادی، مجله حقوق پزشکی، بهار ۱۴۰۰، شماره ۵۶.

  1. حقوق جهانی شبیه‌سازی درمانی انسان؛ جدالی کرامت‌مدار در عرصه حقوق بین‌الملل زیستی – پزشکی؛

حق‌پناهان، عباس، مجله مطالعات بین‌المللی پلیس، زمستان ۱۳۹۲، شماره ۱۶.

  1. وضعیت حقوقی فناوری سلول‌های بنیادی؛ تهدیدها و چالش‌های اقتصادی؛

پورابراهیم احمد، مجله پژوهش‌های حقوقی، زمستان ۱۳۹۹، شماره ۴۴.

  1. مطالعه تطبیقی قوانین و مقررات کیفری ناظر بر فناوری سلول‌های بنیادی در نظام حقوقی انگلیس و حقوق ایران؛ چالش‌ها و راهکارها؛

پورابراهیم، احمد، مجله حقوق تطبیقی، پاییز و زمستان ۱۴۰۰، شماره ۱۱۶.

  1. وضعیت نظام حقوقی ایران در استفاده از فناوری سلول‌های بنیادین با مطالعه تطبیقی در حقوق کشور فرانسه؛

تقی‌پور درزی نقیبی، محمدحسین، مجله پژوهش‌نامه حقوق تطبیقی، تابستان ۱۴۰۳، شماره ۱۴.

  1. مروری بر ملاحظات اخلاق زیستی و حقوقی در پژوهش‌های سلول‌های بنیادی جنینی؛

نبیئی، پریسا، و دیگران، مجله اخلاق زیستی، زمستان ۱۳۹۴، شماره ۱۸.

  1. بررسی چالش‌های حقوقی ناشی از سلول‌درمانی و تأثیر آن بر حقوق شهروندی؛

گل‌دوزیان، ایرج، و دیگران، نخستین کنگره بین‌المللی حقوق ایران با رویکرد حقوق شهروند، ۱۳۹۶.

  1. تحقیقات سلول‌های بنیادی جنینی و ضرورت قانون‌گذاری؛

نژاد سروری، نسرین، مجله اخلاق پزشکی، ۱۳۹۰، شماره ۱۷.

  1. حمایت حقوقی از ابداعات فناوری سلول‌های بنیادی جنینی در نظام حق اختراع؛

عرفان منش، محمدحسین؛ عباسی، محمود، مجله حقوق پزشکی، زمستان ۱۳۹۴، شماره ۳۵.

  1. نظام حقوقی حاکم بر مالکیت سلول‌های مورداستفاده در شبیه‌سازی درمانی و سلول‌های بنیادی حاصله از آن؛

راسخ، محمد، و دیگران، مجله پژوهش‌های حقوقی، پاییز ۱۴۰۲، شماره ۵۵.

  1. ﺑﺮرﺳﯽ وﺿﻌﯿﺖ ﺣﻘﻮﻗﯽ اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﺴﺎن ﻫﺎی شبیه‌سازی شده در حقوق جنگ و مخاصمات مسلحانه؛

زبردست، شراره، مجله تحقیقات حقوق قضایی، پاییز و زمستان ۱۴۰۱، شماره ۶.

  1. آسیب‌شناسی رژیم حقوقی حاکم بر قراردادهای پزشکی باتکیه‌بر درمان از طریق سلول‌های بنیادین؛

عامری نیا، محمدباقر، و دیگران، مجله حقوق پزشکی، بهار ۱۴۰۲، شماره ۵۸.

  1. بررسی فرایند و نظام استفاده از سلول‌های بنیادی و ژن‌درمانی از منظر حقوق ایران؛

مهدوی، سید محمدهادی، و دیگران، مجله حقوق پزشکی، بهار ۱۴۰۱، شماره ۵۷.