در نشست یکشنبه‌های روش عنوان شد

یکشنبه های روش/2

نشست دوم «نقش عقل در فقه سیاسی»، یکشنبه 10 دی 1402 در پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر برگزار شد. در این نشست حجت‌الاسلام دکتر ایمان کاظمی مقدم به عنوان ارائه دهندۀ به بیان آراء خویش پرداخته و در ادامه حجت الاسلام و المسلمین پیروزمند به نقد ارائه ایشان پرداختند.

خلاصه ارائه ارائه‌دهنده (حجت‌الاسلام ایمان کاظمی مقدم):

گام‌های اصلی در تدوین شبکه مسائل:

حجت‌الاسلام ایمان کاظمی مقدم در ابتدای نشست به توضیح گام‌های اصلی خود در تدوین شبکه مسائل فقه معاصر پرداخت. وی چهار گام را معرفی کرد: مصداق یابی، تعریف یابی، توصیف یابی و دستیابی به شبکه مفاهیم. در این فرآیند، ابتدا بر کشف مفاهیم و متغیرهای اصلی تمرکز می‌شود و سپس این مفاهیم به شبکه مسائل تبدیل می‌شوند.

تحلیل فقه‌های معاصر بر اساس علل أربعه:

حجت‌الاسلام کاظمی مقدم با بررسی مثال‌هایی از فقه‌های معاصر، نظیر فقه هنر، فقه حکومتی، فقه الإداره و فقه تربیتی، به تبیین اهمیت هر کدام و چگونگی تحلیل آنها بر اساس علل أربعه پرداخت. همچنین، تأکید کرد که شبکه مسائل فقه باید براساس نیازهای جدید و معاصر شکل بگیرد.

خلاصه نقد ناقد اول (حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند):

تفاوت روش‌شناسی و روش تحقیق:

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند در نقد خود بیان کرد که موضوع مطرح‌شده بیش از اینکه مربوط به روش‌شناسی باشد، به روش تحقیق نزدیک‌تر است. وی تأکید کرد که روش‌شناسی به معنای چارچوب نظری و عقلانیت مؤثر در فهم موضوعات است و با روش تحقیق که به زنجیره آمادها و تدارکات پیش‌مطالعه می‌پردازد، تفاوت دارد.

اهمیت عقلانیت حاکم بر مطالعه:

پیروزمند توضیح داد که روش‌شناسی باید تضمین کند مواجهه ما با داده‌ها به گونه‌ای باشد که مفروضات ذهنی ما را ربایش نکند و بتواند به صورت‌بندی و الگوپردازی داده‌ها کمک کند. وی همچنین به اهمیت توجه به تنوع ناظر بر فهم موضوع و پرهیز از پرش‌های مقطعی و موضعی در بحث اشاره کرد.

رده‌های مرتبط

پاسخ دهید