به گزارش پایگاه اطلاعرسانی پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی فاضل، مدیر تولید محتوا و پژوهش مرکز علامه حلی(ره) وابسته به عتبه مقدسه امام حسین(ع)، با حضور در این پژوهشگاه، ضمن آشنایی با ظرفیتهای پژوهشی این مرکز، بر ضرورت شکلگیری همکاریهای علمی و پژوهشی پایدار میان دو نهاد تأکید کرد.
ظرفیتهای پژوهشی و پیشینه فعالیتهای پژوهشگاه
در ابتدای این دیدار، حجتالاسلام والمسلمین دُرّی، قائممقام پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، ضمن خیرمقدم به تبیین فعالیتهای این مرکز پرداخت و اظهار داشت: «این پژوهشگاه که از سال ۱۳۹۹ تأسیس شده، اکنون با بهرهگیری از ۱۳ گروه پژوهشی فعال در حوزههای تخصصی نظیر «فقه محیط زیست»، «فقه سیاست» و «فقه زنان»، گامهای مؤثری در تبیین فقه معاصر برداشته است. تاکنون بیش از ۵۰ طرح پژوهشی در مسیر چاپ یا تکمیل نهایی قرار دارد و نزدیک به ۳۰۰ نشست علمی تخصصی برگزار شده است.»
قائممقام پژوهشگاه با اشاره به ابعاد رسانهای و بینالمللی فعالیتها افزود: «انتشار ۲۶ مجله علمی الکترونیکی، راهاندازی «سایت دروس فقه معاصر» با پشتوانه بیش از ۱۱ هزار رسانه آموزشی و تدوین «دانشنامه فقه معاصر» با بیش از ۶۰۰ مدخل، از دستاوردهای مهم این مجموعه است. هدف اصلی ما در این مسیر، همافزایی با مراکز همسو مانند مرکز «سمت» و دیگر نهادهای علمی برای توسعه و تعمیق مطالعات فقه معاصر است.»
تأکید بر همکاریهای علمی پایدار
حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی فاضل در بخش دیگری از این نشست، با ابراز خرسندی از دستاوردهای پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر گفت: «الحمدلله با مدیریت صحیح، سازوکار و سازماندهی منسجمی شکل گرفته است. امیدواریم بتوانیم با شناسایی نقاط مشترک، همکاریهای علمی پایدار و اثرگذاری را رقم بزنیم.»
معرفی ساختار عتبه مقدسه و مأموریت مرکز علامه حلی
مدیر تولید محتوا و پژوهش مرکز علامه حلی، ضمن معرفی ساختار عتبه مقدسه امام حسین(ع) و جایگاه آن در فعالیتهای علمی و فرهنگی، تصریح کرد: «عتبه مقدسه مجموعهای عظیم است که فعالیتهای علمی، فرهنگی، رفاهی و اقتصادی را دربر میگیرد. در قم مجموعهای متشکل از چندین مؤسسه فعال از جمله مؤسسه دلیل، مؤسسه امام سجاد(ع)، شبکه کربلا و مرکز علامه حلی مستقر است، اما مرکز علامه حلی بهطور اختصاصی مأموریت اصلی فعالیتهای علمی عمیق در حوزههای فقه، اصول، حدیث و علوم حوزوی را بر عهده دارد.»
حجتالاسلام والمسلمین فاضل با اشاره به اهمیت تاریخی شهر «حله» به عنوان پایگاه دانشمندان مکتب اهلبیت(ع)، افزود: «این شهر از دیرباز مهد پرورش خاندانهای علمی بزرگی چون آلمطهر، آلطاووس و خاندان علامه حلی بوده و فضای معرفتی آن ریشه در بشارتهای اهلبیت(ع) دارد.»
احیای میراث شیعه؛ مأموریت اصلی مرکز علامه حلی
مدیر تولید محتوا و پژوهش مرکز علامه حلی در تشریح فعالیتهای این مرکز که حدود ۹ سال از عمر آن میگذرد، خاطرنشان کرد: «این مجموعه تاکنون پژوهشگران بسیاری را از ایران و عراق جذب کرده و آثار بسیار ارزشمندی را احیا کرده است. مهمترین مأموریت ما احیای تراث شیعه، بهویژه آثار علامه حلی و شاگردان مکتب ایشان است. از ۴۰۰ تا ۵۰۰ عنوان اثری که به این مکتب منسوب است، فعالیتهای گستردهای در زمینه نسخهشناسی و تحقیق علمی انجام دادهایم.»
وی در پایان به برگزاری «کنگره بینالمللی علامه حلی» اشاره کرد و گفت: «طی هشت سال اخیر، بیش از ۵۰۰ مقاله علمی در موضوعات فقه، اصول، کلام، حدیث، رجال و تاریخ اسلام در قالب این کنگره گردآوری شده است. تفاوت رویکرد مرکز علامه حلی با مراکز مشابه، پرهیز از پراکندگی موضوعی و تمرکز ویژه بر میراث حله و علمای آن است که سبب شده خروجیهای پژوهشی ما از نظر علمی بسیار پربار و اقناعکننده باشد.»
در ادامه این دیدار، حجتالاسلام والمسلمین دُرّی، قائم مقام پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، ضمن قدردانی از توضیحات حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی فاضل، مدیر مرکز علامه حلی، به تشریح مفهوم «فقه معاصر» پرداخت و آن را فراتر از صرف بررسی موضوعات صد سال اخیر دانست. وی افزود: ««فقه معاصر» یعنی «نگاه نو به یک مسئله فقهی». این نگاه نو ممکن است توسط عالمی در قرن پنجم هجری نیز وجود داشته باشد؛ اینطور نیست که اگر موضوعی قدیمی و دیرینه است، دیگر مطلقاً به آن نپردازیم.»
قائم مقام پژوهشگاه با اشاره به مقالات و کتابهای در شرف انتشار پژوهشگاه، تاکید کرد: «در آثار علمای گذشته، بسیار نگاههای نو به موضوعات وجود دارد. اگر موضوعی به نظر میرسد که علمای قدیم کمتر به آن پرداختهاند، حتماً ایدهای پیرامون آن داشتهاند. مثلاً در کنگره کربلا، مقالهای با عنوان «نوآوری مفهوم وحید بهبهانی در شروط اجتهاد» نوشتم. بسیاری از علوم و شروطی که امروز برای اجتهاد بدیهی میدانیم، ریشه در کارهای مرحوم وحید بهبهانی دارد؛ ایشان مؤسس علوم دیگری بودند که بقیه علما بر اساس حرف ایشان بنا نهادند. بسیاری از علمای گذشته ما، آغازگر مسیری بودند که امروز به نظر ما خیلی روشن و بدیهی است، اما سنگ بنا را همان عالم گذاشته است.»
وی در پایان، این دیدار را نویدبخش فصل جدیدی از همکاریهای راهبردی میان دو نهادِ پیشرو در عرصه پژوهشهای علمی حوزوی دانست که بر پایه اشتراکات عمیق علمی شکل گرفته، و میتواند سبب تلفیق رویکرد اجتهادی اصیل با نیازهای نوین فقه معاصر باشد.
