تأکید بر بازخوانی میراث فقهای حله و پیوند آن با پژوهش‌های فقه معاصر

بازدید از موسسه عتبه

حجت‌الاسلام والمسلمین درّی ضمن بازدید از مرکز علامه حلی وابسته به عتبه مقدس حسینیه (فرع قم) با حجت‌الاسلام والمسلمین موسوی مدیر مرکز علامه حلی قم و حجت‌الاسلام والمسلمین فاضل فیروزی (مسئول تولید محتوا) دیدار و گفتگو کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، حجت‌الاسلام دُرّی، قائم‌مقام این پژوهشگاه، به همراه حجت‌الاسلام پورمند، مسئول ارتباطات، و دکتر مبلغی، مدیر روابط بین‌الملل، در این دیدار با تأکید بر ظرفیت‌های پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر در بازخوانی میراث فقهی و استخراج مسائل نوپدید از دل منابع اصیل فقه شیعه خاطرنشان کرد: این پژوهشگاه با رویکردی نو و بر اساس نیازهای روز، سعی دارد ضمن پاسخگویی به مسائل نوظهور فقهی، زمینه‌ساز همکاری‌های علمی گسترده با مراکز پژوهشی و نهادهای علمی حوزوی باشد.

وی با اشاره به جایگاه برجسته فقهای حله در تاریخ فقه شیعه، اظهار کرد: آثار علمای این شهر از جمله علامه حلی، ظرفیت‌های فراوانی برای نمایه‌سازی، مسئله‌محوری و پیوند با فقه معاصر دارد و می‌توان از این میراث علمی برای تولید دانشنامه‌ها، نشست‌های تخصصی و پژوهش‌های تطبیقی بهره گرفت.

حجت‌الاسلام درّی با بیان اینکه در پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، مسئله‌محوری و ترسیم «شبکه مسائل» از محورهای اصلی کار این پژوهشگاه است، افزود: در حوزه‌های متنوعی مانند فقه هنر، فقه رسانه، فقه تربیت، فقه اخلاق، فقه محیط زیست، فقه انرژی و فقه قضا، تلاش می‌شود مسائل به‌صورت دقیق شناسایی و وضعیت‌سنجی شوند تا پژوهش‌ها از حالت پراکنده و جزیره‌ای خارج شده و به نقشه‌ای منسجم برای تولید علم تبدیل شوند.

بازدید قائم مقام پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر از مرکز علامه حلی وابسته به عتبه مقدس حسینیه (فرع قم)
مرکز علامه حلی وابسته به عتبه مقدس حسینیه (فرع قم)

حجت‌الاسلام والمسلمین موسوی در این دیدار ضمن خوشامدگویی با تأکید بر لزوم بازگشت جدی به تراث فقهی و نسخ خطی علمای برجسته، تصریح کرد: یکی از آسیب‌های جدی پژوهشگاه‌ها این است که در برخی نگاه تراثی در کار وجود ندارد و صرفاً بر اساس آنچه قبلاً موجود بوده عمل می‌شود؛ در حالی که باید بار دیگر به نسخه‌های خطی و منابع اصیل رجوع کرد و اطلاعات تازه را از دل آن‌ها استخراج نمود.

وی با اشاره به نمونه‌ای از آثار مرحوم آقابزرگ تهرانی، خاطرنشان کرد: برخی داده‌های تاریخی و فقهی پس از ایشان کمتر بازبینی شده و اکنون لازم است با مراجعه دوباره به نسخ خطی، اطلاعات تکمیل و به‌روز شود. به گفته او، این رویکرد می‌تواند به بازسازی دقیق‌تر تاریخ علمی فقها و تراث فقهی منجر شود.

مدیر مرکز علامه حلی قم همچنین درباره حجم آثاری که در این مسیر قابل احصا و بررسی است، اظهار داشت: اگر آثاری مانند «قواعد» و «ارشاد» با ضمائم آن‌ها مورد توجه قرار گیرد، حجم کار بسیار گسترده خواهد بود، هرچند هنوز باید درباره تعداد دقیق مجلدات و میزان پیشرفت کار بررسی‌های بیشتری انجام شود. وی در عین حال از وجود یک شعبه فعال در نجف خبر داد که بخشی از این فعالیت‌ها را دنبال می‌کند.

این دیدار، ضمن برجسته کردن جایگاه علمی شهر حله و فقهای آن، بر اهمیت بازخوانی تراث فقهی، استفاده از ظرفیت منابع کهن، کتب خطی و توسعه همکاری‌های علمی میان پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر و مرکز پژوهشی عتبه عراق تأکید داشت؛ همکاری‌هایی که می‌تواند به تولید آثار جدید، احیای منابع کهن و پاسخ‌گویی دقیق‌تر به مسائل فقه معاصر بینجامد.